Vorige week stelden de Gedeputeerde Staten van Groningen een subsidieregeling vast voor een erfgoedloket en een erfgoed adviesteam voor het aardbevingsgebied. Daarmee gaat een lang gekoesterde wens in vervulling. Alle erfgoedorganisaties pleiten al jaren voor de oprichting van een dergelijk onafhankelijk kenniscentrum: Eén loket voor alle erfgoedvragen in het aardbevingssgebied. Doel is het behoud van de ijkpunten in de provincie Groningen; het gebouwde erfgoed, het landschap met zijn ontstaansgeschiedenis en de bijzondere stads- en dorpsgezichten. Gasberaaddeelnemer en adviesorganisatie Libau speelt een rol voor de Rijksmonumenten in de provincie Groningen. Directeur Theo Hoek: “Rijksmonumenten zijn gebouwen of andere objecten die van nationaal belang zijn. Bijvoorbeeld door hun schoonheid of door de geschiedenis van het pand voor Nederland. Nederland telt bijna 62.000 rijksmonumenten. Het grootste deel daarvan betreft woonhuizen.“

Voor werkzaamheden aan een rijksmonument is vaak een vergunning vereist om het karakter van het pand te waarborgen. “In de Erfgoedwet is de bescherming van rijksmonumenten geregeld. Wanneer een pand Rijksbeschermd is, betekent dit, dat bij voorgenomen veranderingen nagenoeg altijd een omgevingsvergunning moet worden aangevraagd. In de betreffende gemeentelijke Erfgoedverordening of Monumentenverordening is daarvoor onder meer de instelling van een monumentencommissie geregeld. Deze commissie adviseert de gemeente over de monumentale aspecten van de aanvraag. Wanneer er ook sprake is van veranderingen in het uiterlijk aanzien dan moet er ook advies worden gevraagd aan de welstandscommissie.”

De monumentencommissie
Deze wettige bescherming van een monument komt voort uit het nationale belang dat de overheid aan een monument toekent. Landelijke regelgeving dus. Theo: “Het doel is monumenten te beschermen en behoedzaam door te ontwikkelen. En daarvoor de nodige expertise in te schakelen. De monumentencommissie bestaat uit onafhankelijke deskundigen, die in gezamenlijkheid adviezen uitbrengen, gebaseerd op deskundigheid en rijks en gemeentelijke regelgeving.” Libau faciliteert en organiseert deze commissie in de provincies Groningen en Drenthe en voert het secretariaat ervan. “Libau kan ook separaat geconsulteerd worden over erfgoedvragen. En, net als een huisarts of bakker, laat ook Libau zich betalen voor haar werkzaamheden, anders kan zij niet bestaan.”

Monumenten extra onder druk
In het mijnbouwschadegebied staat het voortbestaan van de monumenten extra onder druk, vanwege de beschadigingen direct als gevolg van de bevingen of indirect vanwege noodzakelijke preventieve maatregelen ter bescherming tegen nieuwe bevingen. “De vraag naar expertise in procedures en inhoud is in het aardbevingsgebied dan ook groter en complexer dan daarbuiten.”

Het erfgoedloket en erfgoedadviesteam
Het erfgoedloket en het erfgoedadviesteam zijn bedoeld om vragen over het erfgoed het hoofd te kunnen bieden. “Eigenaren van monumenten met vragen over het herstel van schade en versterking kunnen straks bij het erfgoedloket terecht voor informatie en verwijzing naar mogelijkheden voor de aanpak van herstel- of versterkingsmaatregelen. Het erfgoed adviesteam ondersteunt het loket en overheden met specifieke kennis en deskundigheid.”

Het is de bedoeling dat het erfgoedloket in oktober wordt geopend. Waar het loket wordt gehuisvest is nog niet duidelijk. De Nationaal Coördinator (NCG) stelt het budget van €621.000,- daarvoor beschikbaar over een periode van 4 jaar.

Heeft u naar aanleiding van dit artikel vragen, mail ze dan naar welkom@gasberaad.nl.