Gaswinningsproblematiek in het regeerakkoord: twee bladzijden maar nog steeds onduidelijkheid 
Er is in Groningen lang gewacht op het regeerakkoord. De urgentie van de Groningse problematiek leek voor de verkiezingen duidelijk over gekomen te zijn, de oplossingen moesten komen van het regeerakkoord. Nu het er eindelijk ligt zijn we in vertwijfeling. Hoe worden de problemen volgens dit kabinet met deze kaders opgelost? Wat zijn de keuzes die dit kabinet gemaakt heeft en op welke wijze lossen die iets op? Natuurlijk begrijpen we dat het regeerakkoord geen antwoord op alle vragen kan geven of ver uitgewerkt kan zijn. Het moet richting en kaders geven voor de komende minister. Maar welke piketpalen zijn er nu werkelijk geslagen? 

Veilige en verantwoorde gaswinning

Als wij het goed begrijpen is het kabinet van plan in de komende vier jaar de vraag naar Groningengas in totaal met 3 miljard kuub te verlagen. Als dat lukt kan er in 2021 1,5 miljard kuub minder gewonnen worden. Dus concrete piketpaal is: mogelijk in 2021 terug naar 20,1 miljard kuub. Aan het huidige winningsplan verandert niets, en daarna gaan we misschien  terug.

Het door de regio gevraagde afbouwplan naar nul is er niet. Scenario’s voor verlaging worden pas over vier jaar gemaakt. Maar de afbouwscenario’s zijn nú nodig, voor de goede afwegingen bij bijvoorbeeld de versterkingsopgave. Waarom liggen die scenario’s er nu nog niet?

Investeringen in herstel en preventie

In de introductietekst staat dat schade en herstel ‘onafhankelijk van de NAM’ worden. Verderop lezen we dat ‘de NAM op afstand’ wordt gezet bij schadeafhandeling en -herstel, maar wél financieel verantwoordelijk blijft. Dit laatste was al sinds 1 april van dit jaar op papier het geval maar bleek in de praktijk weerbarstig. Wat is er door dit regeerakkoord veranderd dat ook in de praktijk de NAM géén invloed meer heeft (maar wel betaalt)? En is het kabinet bereid om eventueel een klein deel van de (ruimhartige?) schadeafhandeling voor haar rekening te nemen? Of daarvoor tenminste garant te staan?

Regiofonds voor nieuw perspectief op economische versterking en leefbaarheid

2,5% van de aardbasgaten valt Groningen ten deel. Voorlopig zo’n 50 miljoen per jaar, maar minder naarmate de gaswinning afgebouwd wordt. Voor die maximaal 50 mln. per jaar moet de regio de leefbaarheid, de economische structuurversterking, de zorgprofessionals, geestelijke verzorgers, erfgoedloket en erfgoed-adviesteam, verduurzaming van huizen en het ‘koploper worden bij de energietransitie’ gaan bekostigen. Is 50 mln. daarvoor genoeg? Wie gaat dit regiofonds beheren? Gaat het fonds naar de provincie of wordt het (toegevoegd? additioneel?) aan het budget van de NCG? En hoe verhoudt dit fonds zich tot de nu beschikbare budgetten voor Groningen, waarvan een deel volgend jaar afloopt?

Wij willen graag vertrouwen op de toekomst. Wij willen ook graag vertrouwen op het nieuwe kabinet en dit regeerakkoord. Maar daarvoor is voor ons onvoldoende helder welke concrete, nieuwe keuzes dit kabinet heeft gemaakt om de Groningse problemen daadwerkelijk op te lossen. Of wordt alles weer op de lange baan geschoven: “daar moeten we nog eens goed over praten? Onderzoek doen? Een commissie voor instellen?” Liggen alle discussies nog net zo open als een half jaar geleden? Waar moeten wij ons vertrouwen dan op baseren?

Kortom, wij doen een dringend beroep op de leden van de formatietafel om ons een toelichting te geven op dit regeerakkoord: Wat heeft u beoogt met deze teksten? Wat zijn de keuzes geweest en wat is de ruimte voor de uitwerking? Wij hopen dat één of meerdere van de onderhandelaars bereid zijn uitleg te geven en vragen te beantwoorden van Groningers. U was hier in verkiezingstijd, u bent opnieuw welkom!