Zo’n 130 mensen verzamelden zich dinsdagavond 16 januari in Dorpshuis de Pompel in Overschild voor de inspiratieavond ‘Versterking: samen sterker’ voor bewoners in het aardbevingsgebied, georganiseer door Groninger Dorpen en het Groninger Gasberaad. Stuk voor stuk Groningers die zich graag rondom het thema Versterken willen organiseren, want: hoe kun je als wijk, straat of dorp zo sterk mogelijk staan in de periode die ons allen te wachten staat?

Deze avond organiseerden wij samen omdat we de behoefte aan uitwisseling onder bewoners zagen. Ook zien we gebeuren wat het effect is van krachtenbundeling door bewoners bij alles wat met de versterking te maken heeft. Samen weet je meer, vind je steun aan elkaar, maak je samen een punt: samen sterker. Niet dat we het ‘samen’ idealiseren, soms is het ook gewoon heel moeilijk. De belangstelling en medewerking van iedereen was hartverwarmend en dat alleen al geeft aan hoe belangrijk het was deze avond met elkaar en onder elkaar te hebben.

Het eerste deel van de avond stond in het teken van inspiratie: dorpen en wijken die zich al wél georganiseerd hebben kregen de kans uit te leggen hóe ze dat doen. Gespreksleider Jaap Jepma interviewde bewoners uit Overschild, Onderdendam, Loppersum, Steendam, Westeremden en de wijk Opwierde-Zuid uit Appingedam. Wat werkt wel en wat werkt niet, waar lopen ze tegenaan en wat zijn de gouden tips?

Wat bleek? Samen sterker begint in het café: vrijwel alle bewoners aan het woord organiseren eens in de zoveel tijd een aardbevingscafé in het dorpshuis of wijkcentrum, om ontspannen onder elkaar te inventariseren waar de problemen liggen, waar men tegenaan loopt, om advies uit te wisselen én mensen te activeren ook actief te worden. Want, dat was meteen het grootste pijnpunt wat door de interviews boven kwam drijven: hoe krijg je naast het selecte clubje enthousiastelingen de rest van het dorp of de buurt ook uit de stoel? Een probleem gaat iedereen aan, en zou dan ook idealiter door iedereen gedragen moeten worden. Een eenduidig antwoord daarop vinden is niet eenvoudig.

Wat opviel, is de variatie in hoe bewonersclubs zich hebben georganiseerd. Het ene dorp werkte als platform, de ander als coöperatie, weer een ander als dorpsbelangen-werkgroep. Wat dat betreft kwam de gouden tip uit Onderdendam. Daar heeft het dorp subsidie gekregen voor een werkgroepcoördinator: iemand die alle werkgroepjes binnen het dorp coördineert, het overzicht bewaart en zorgt voor de nodige informatie. Een vorm waar duidelijk belangstelling voor was. Als de werklast minder zwaar is, willen wellicht ook meer mensen zich aansluiten!

Al met al concludeerden alle ‘actieve’ dorpen dat de kracht ligt in het collectief: organiseer je, maak of gebruik je eigen visie op dorp of buurt, en niet alleen wat je wilt als het op versterking aankomt, maar ook op onderwerpen als leefbaarheid en duurzaamheid. Dat samen ontwikkelen maakt dat de gemeenschapszin in een dorp of buurt wordt aangewakkerd en dat je sterker staat in gesprek met onder andere gemeente, provincie en NCG. Een gesprek dat veel van de actieve dorpen, zij het met vallen en opstaan, nu ook al voeren. Conclusie: sámen praten met derden is altijd beter dan lijdzaam afwachten. Neem de regie in eigen hand!

Met deze boodschap in het achterhoofd gingen de bewoners het tweede deel van de avond in tien groepjes uiteen om te praten over hun behoefte in het dorp. Door middel van ‘placemats’ kregen de deelnemers de kans hun gedachten te ordenen. Vraag 1: waar heb je zelf behoefte aan binnen jouw situatie? Vraag 2: hoe kun je dat als dorp of wijk organiseren en wat kun je leren van de anderen binnen je groepje? Er werd druk overlegd, geluisterd en geleerd: een klein uur met elkaar was eigenlijk láng niet genoeg.

De gespreksleiders haalden tijdens de gesprekken de nodige boodschappen en constateringen op, zo bleek uit de inventarisatie achteraf. De belangrijkste op een rijtje:

  • Het gebrek aan regie en informatie wordt als heel hinderlijk ervaren. Mensen worden verzocht te tekenen bij het kruisje, terwijl het om hún huis, hún dorp en hún leven gaat. Je beter organiseren kan helpen orde in de chaos te scheppen en een vuist te maken tegen de instanties.
  • Laat je als dorp, straat of wijk niet uit elkaar spelen: steek de koppen bij elkaar en denk aan het algemeen belang. Ontwikkel een gezamenlijke visie: wat willen wij?
  • Deel je kennis en sta sterker! Dat hoeft niet alleen binnen een dorp, maar ook dorpen onderling kunnen veel van elkaar leren. Waar een dorp in het versterkingsproces tegenaan gelopen is, kan voor de volgende voorkomen worden.
  • Meer financiële ruimte is noodzakelijk om ons goed te kunnen organiseren.
  • Er bleek duidelijk behoefte aan een uitwisseling over het witboek van Overschild, wat staat daar nu precies in, hoe hebben ze het aangepakt, etc.’. Dit gaan we snel oppakken. Eerder op de avond was er al spontaan applaus vanuit de bewoners voor de mensen van het witboek van Overschild.

Er werd ook duidelijk beroep op Groninger Gasberaad en Groninger Dorpen gedaan om bij te dragen dat bewoners meer informatie krijgen en dat voorbeelden en ervaringen uitgewisseld worden. Wij realiseren ons heel goed dat wij organisaties zijn die daar verschillende dingen in kunnen doen. Ook wij steken de koppen de komende tijd bij elkaar om alle input bij langs te gaan, deze avond te evalueren en te spreken over het delen van kennis onderling, het agenderen van de behoeften van bewoners bij de verantwoordelijke instanties (net als de benodigde financiële middelen)om zo mensen meer regie te geven.

Onze dringende oproep aan jullie bewoners , is en blijft: organiseer u! Dan kunnen we samen in gesprek over de (naderende) versterkingsoperatie en over de toekomst van onze mooie provincie.

De avond in Overschild eindigde overigens helemaal in stijl: met een drankje napraten in het café.. een gouden formule!

De werkbladen die we gemaakt hebben voor de avond, maar ook zeker om in je eigen dorp of buurt mee aan de slag te gaan vind je hier.