Dorpenronde in Ulrum en Leens: een verslag

Verschillende geïnteresseerde bewoners uit Ulrum en omstreken lieten zich 22 juni in Ulrum informeren over ontwikkelingen rond de gevolgen van aardbevingen door gaswinning: hoe worden de belangen van het gebied behartigd en wie doet nu precies wat (niet) en waarom. De avond werd georganiseerd door het Groninger Gasberaad in overleg met de dorpsbelangen van Ulrum en Leens en met bijdragen van haar eigen mensen en van vertegenwoordigers van Nationaal Coördinator Groningen (NCG), NAM, Centrum Veilig Wonen (CVW) en de Veiligheidsregio Groningen. We delen met dit verslag graag de belangrijkste wetenswaardigheden.

Onderwerpen die deze avond kort aan bod kwamen:

  1. Achtergrond van het ontstaan van het Gasberaad, kennismaking met Stut-en-Steun, nieuw steunpunt voor iedereen die te maken heeft met de schadelijke gevolgen van de mijnbouwactiviteiten in Groningen.
  2. Wat is de Nationaal Coördinator Groningen precies, de hoofdlijnen van de aanpak via het Meerjarenprogramma, verbeteren schadeafhandeling en aanpak van de versterkingsopgave en impuls aan leefbaarheid en economie
  3. Door NCG opgezette onderzoeken naar o.a. effecten op de woningmarkt, beleving van bewoners en meetinstrumenten.
  4. De gaswinning uit het Groningen-gasveld en het nieuwe winningsplan van NAM.
  5. Werkwijze van Centrum Veilig Wonen, uitvoeringsorganisatie
  6. De inzet van de gecoördineerde hulpverleningsdiensten via de Veiligheidsregio Groningen

Stand van zaken wel/niet erkennen schade

Als rode draad door de schade in Ulrum, Leens en omgeving loopt het al dan niet erkend krijgen van de schade. De bewoners weten alles van de rare en nare persoonlijke situaties die zijn ontstaan. Dat mensen al tijden niet verder komen, niet weten waar ze aan toe zijn en zelfs hun schade niet geregistreerd krijgen. De willekeur die soms van het wel of niet erkennen van schade af lijkt te stralen. Een schadetraject ´on hold´ terwijl al langer bij iemand anders is hersteld nog verder weg. De vermoeidheid die toe kan slaan, soms juist energie oplevert voor een positieve tegenbeweging.

De betrokken en publieke instanties zijn het aan u verplicht snel tot een goede oplossing te komen, om duidelijkheid te krijgen. Het is een erg belangrijk onderwerp voor het Gasberaad.  

Wat is de stand van zaken?

NAM heeft de inspecties door CVW bij bewoners met schades aan de randen en buiten de contouren van het Groningen-gasveld stopgezet in afwachting van de beoordeling van het betwiste onderzoek over schade aan de randen. De schade zou volgens dit onderzoek (door Arcadis in opdracht van NAM) zo goed als niet door aardbevingen veroorzaakt kunnen worden. NAM heeft de NCG gevraagd dit onderzoek te beoordelen, te valideren. Dit gebeurt in twee stappen. Eerst wordt gekeken of de onderzoeksmethode van Arcadis klopt. Hierover wordt deze zomer uitsluitsel verwacht. Ook mensen uit Ulrum e.o. ‘zitten’ in dit onderzoek.

Binnenkort wordt gestart met het tweede onderzoek – ook in opdracht van NCG. Dit is onderzoek juist naar de oorzaak van de schade die optreedt aan de randen van het Groningen gasveld, op plekken met hoge schadepercentages. Op dit moment werkt NCG de aanpak van dit onderzoek uit waarna duidelijk zal worden wat onder andere de  inwoners van Ulrum hiervan gaan merken. Daarover volgt informatie. Deze zomer afwachten dus. Wij houden dit als Gasberaad nauwlettend in de gaten!

Inspecties

De vraag of niet vooruitlopend op de uitkomsten van het validatieonderzoek buiten de contouren geïnspecteerd kan worden, levert discussies op. Er wordt rekening mee gehouden dat de uitkomsten van het net genoemde eerste onderzoek van invloed zijn op de vervolgaanpak en op het tempo om toch schades te inspecteren. Bewoners waarvan de schademelding ‘on hold’ is gezet, krijgen persoonlijk informatie over de uitkomsten van het onderzoek.

NCG heeft als standpunt dat bij alle gemelde schades ook een inspectie moet plaatsvinden, zij heeft echter niet de bevoegdheid dit af te dwingen. Het CVW gaf aan dat zij, zodra het onderzoek uitwijst dat er sprake van aardbevingsschade kan zijn, klaar staat om inspecties en schadeherstel uit te voeren. Dat met de kennis van nu ook situaties beoordeeld worden als onterecht erkend en hersteld als zijnde aardbevingsschade, is niet alleen voor bewoners maar voor alle partijen frustrerend, het is een fors leerproces.

NAM benadrukte in Ulrum dat zij als operator verantwoordelijk is en blijft voor de afhandeling van schade door gaswinning. Dat er constant veranderend inzicht en voortschrijdend inzicht is. Dat de effecten van aardbevingen ergens stoppen en dat het aan NAM is te onderzoeken waar die grens ligt. Het karakter en de omvang van het Groningen gasveld is uniek. De kans op aardbevingen is aan de randen beduidend lager dan in het centrum van het veld, omdat de ondergrond daar anders in elkaar zit.

Er werd opgemerkt dat er veel gasgerelateerde bedrijvigheid in de buurt is, of dat allemaal Groningen gasveld is. We hebben dat nadien gecontroleerd en dat is niet zo. Bij Ulrum en Vierhuizen bijvoorbeeld gaat het om het Munnekezijlveld. Op  https://www.namplatform.nl/feiten-en-cijfers/feiten-en-cijfers-interactieve-kaart.html kunt u een plaatsnaam invullen (rechtsboven in het kaartje), en dan kunt u vinden boven welk veld deze plaats ligt.

Er gebeurt veel om meer te weten te komen. In De Marne zijn verschillende meters geplaatst, onder andere in het gemeentehuis. NAM heeft TNO opdracht gegeven het meetnet aan de randen meer dekkend te maken.

Tip:

  • Meld schades bij CVW, ook als u denkt dat het geen zin heeft omdat uw schade ‘toch buiten de contouren’ valt. Het is van belang voor uw positie, zo is uw melding al bekend wanneer de inspecties mogelijk opgestart gaan worden. Dit is ook belangrijk om een goed beeld te kunnen krijgen van de werkelijke schade in een gebied/dorp.

Vragen die werden gesteld:

Waardevermeerderingsregeling: is de pot leeg?

Van een deel van de aanvragen die door inwoners zijn ingediend is nog niet bekend of er wordt voldaan aan de gestelde criteria. Belangrijk te weten is dat alle aanvragen die zijn ingediend en waarbij uit het schaderapport blijkt dat voldaan wordt aan de criteria, worden gehonoreerd. In augustus komt er een voorstel voor het continueren voor de waardevermeerderingsregeling.

Procederen om jurisprudentie te verkrijgen?

Deze vraag wordt ook vaak gesteld bij Stut-en-Steun. Als eenling, als je vastloopt in bijvoorbeeld het schadetraject, is dit weinig aantrekkelijk vanwege de kosten en het financieel risico. Er loopt een aantal (bodem)procedures die interessant zijn. De uitspraak van deze procedures wordt komend voorjaar verwacht. Een bodemprocedure is een langdurig proces. Ook stichting WAG is een proces begonnen, over de woningwaarde.

Nieuw: de arbiters

Het is de vraag wat de arbiters gaan opleveren aan ervaringen en jurisprudentie. Ook daaruit blijkt dan wat we met elkaar wel of niet willen accepteren. Het Gasberaad en Stut-en-Steun houden dit nauwlettend in de gaten. Met de Groninger Bodembeweging onderzoeken zij de mogelijkheid om te komen tot enkele proefcases.  

Als u gebruik maakt van de arbiter, dan behoudt u uw rechten om alsnog naar de rechtbank te stappen. NAM en CVW verbinden zich aan de uitspraak van de arbiter. Ook heeft u de mogelijkheid een klacht in te dienen bij de Onafhankelijk Raadsman.

De arbiters worden bijgestaan door specialisten uit de groep van rechtbankexperts waar ook bij andere rechtzaken een beroep op wordt gedaan.

Tips die werden gedeeld bij deze dorpenronde:

  • Heeft u uw huis nog niet goed in beeld? Maak foto’s van het gebouw en dateer ze, zo heeft u een 0-meting. Bij een toekomstige aardbeving kunt u dan nieuwe schade aantonen.
  • Er zijn verschillende oorzaken van schade denkbaar. Soms spelen bijvoorbeeld de waterschappen een rol (waterpeil), soms de Groninger Commissie Bodemdaling (bodemdaling door gaswinning), en de Technische Commissie Bodemdaling. Ook een samenloop van oorzaken is mogelijk. Bij de afhandeling van multicausale schades met naast directe aardbevingschade ook andere oorzaken, is sprake van complexe schade. Dan is NCG betrokken.
  • Aanmelden voor de Commissie Bijzondere Situaties verloopt via de burgemeesters van de aardbevingsgemeenten, de Onafhankelijke Raadsman of de NCG.
  • Benut de mogelijkheden van de leefbaarheidsprogramma’s die vallen onder Kansrijk Groningen, met o.a. Loket Leefbaarheid. Zij staan open voor bewonersinitiatieven uit álle hoeken van de gemeente De Marne.

Groninger Gasberaad

Het was goed om de ervaringen van de aanwezige inwoners te horen, dank voor uw aanwezigheid, verhalen en vragen. Het werd weer confronterend duidelijk dat er nog veel werk aan de winkel is en dat het vertrouwen soms ver te zoeken is. We kregen van een aantal van de aanwezige inwoners feedback over de inhoud en de aanpak van de avond. We nemen dit mee naar de betrokken partijen en in de organisatie van de volgende dorpenronde.
In Gasberaadverband maken we ons constant hard op allerlei terreinen. Op de website vindt u meer informatie. U kunt zich bijvoorbeeld aanmelden voor de nieuwsbrief en ook meepraten op het online forum Gaspraat. Ook vindt u hier de organisaties die in het Gasberaad deelnemen, die mogelijk uw specifieke belang vertegenwoordigen. Weet hen, het Gasberaad en Stut-en-Steun te vinden!

Delen

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on email