Rampenfonds voor Groningen?

Minister Kamp heeft al vele malen aangegeven niets te zien in het overnemen van de regie in de schadeafhandeling en versterking door de Staat. De NAM is immers aansprakelijk. Maar bij andere rampen, zoals de vuurwerkramp in Enschede, de legionella uitbraak in Bovenkarspel, de nieuwjaarsbrand in Volendam en de asbestslachtoffers heeft de Nederlandse Staat dat wél gedaan. En in deze gevallen was er ook iemand anders aansprakelijk.

Kortom, zou de overheid een rampenfonds voor Groningen kunnen én moeten oprichten en welke vorm zou dat dan moeten krijgen?

Deze vragen worden beantwoordt in een beschouwing van mr. dr. J.E. van de Bunt over ”De mijnbouwschade in Groningen beschouwd als ramp” die ze schreef in opdracht van de Provincie Groningen.

Volgens de Wet Veiligheidsregio’s kan de situatie in Groningen omschreven worden als een ramp. Het betreft immers om 376.000 getroffen personen die gebukt gaan onder de angst voor aardbevingen en 77.000 beschadigde huizen. Bovendien is er een risico van slachtoffers bij een volgende aardbeving.

Er zijn verschillende grondslagen voor een rampenfonds die de Nederlandse staat al eens heeft ingezet, zoals een financieel gebaar voor de slachtoffers van de legionella ramp in Bovenkarspel of een politieke verplichting zoals bij de vuurwerkramp in Enschede. Voor Groningen zouden echter een fonds als uiting van maatschappelijke betrokkenheid of een fonds op basis van zorgplicht (art. 21 Grondwet) het meest geschikt zijn.

Een belangrijke vraag is echter of de overheid een rampenfonds móet oprichten. Er is veel kritiek op het Centrum voor Veilig Wonen, maar in principe kun je naar de civiele rechter als je het na alle procedures niet eens wordt met elkaar. Volgens het Burgerlijk Wetboek is het recht van slachtoffers van de aardbevingen op een rechtsmiddel en toegang tot de rechter gewaarborgd. Zolang de staat niet aansprakelijk is, heeft de overheid geen plicht tot het oprichten van een rampenfonds.

Dit alles verandert als de staat wél aansprakelijk wordt gesteld. Dan komen de algemene beginselen van behoorlijk bestuur in de knel. De invoering van een rampenfonds zou dan passen bij de algemene beginselen van behoorlijk bestuur. Inmiddels ligt er een uitspraak van een rechter dat Energie Beheer Nederland aansprakelijk is als mede-exploitant. Dit zou de overheid kunnen verplichten om een rampenfonds in te richten.

Hoe zou je zo’n rampenfonds voor Groningen kunnen inrichten?

Het belangrijkste voor Groningen is een centraal loket waar schadeafwikkeling, versterking en voorlichting voor de Groningers worden samengebracht. Hiervoor zijn bestuursrechtelijke en privaatrechtelijke vormen te bedenken.

Het hele rapport kunt u hier lezen.

 

 

 

 

 

Delen

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on email